Banner-Logo

Σκεφείτε Κριτικά για τους Πρόσφυγες

Η δραστηριότητα αυτή σχεδιάστηκε για να βοηθήσει τους νέους να σκεφτούν κριτικά για το ζήτημα των προσφύγων και των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις συγκρούσεις και τις καταστροφές.

Περίληψη

Η κατάσταση των προσφύγων είναι ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα. Οι πολίτες και οι πολιτικοί έχουν ισχυρές και συχνά αντικρουόμενες απόψεις. Ο σκοπός, επομένως, αυτών των δραστηριοτήτων, είναι να καλέσει τους νέους να σκέφτονται κριτικά για τις αποδείξεις, να αμφισβητούν τις δικές τους υποθέσεις και να φτάνουν σε αποφάσεις βάσει των αποδεικτικών στοιχείων.

Οι δραστηριότητες πρώτα καλούν τους νέους να εφαρμόσουν το διεθνές δίκαιο σε μια σειρά σεναρίων με σκοπό την περαιτέρω κατανόηση του όρου «πρόσφυγας» και, στη συνέχεια, να αμφισβητήσουν τις δικές τους υποθέσεις σχετικά με το από πού έρχονται οι πρόσφυγες και πού πηγαίνουν. Τα συμπεράσματα στα οποία φτάνουν ενδέχεται να επηρεάσουν τις μελλοντικές αποφάσεις τους σχετικά με την ανάληψη δράσης.

Τα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται στις συγκεκριμένες εκπαιδευτικές πηγές συντάχθηκαν από την Ύπατη Αρμοστεία το 2014. Τα στατιστικά στοιχεία χρειάζονται συνεχή ενημέρωση, αφού οι μετακινήσεις προσφύγων δεν είναι σταθερές. Ωστόσο, οι παγκόσμιες τάσεις που απεικονίζονται εδώ παραμένουν αληθείς. Το παράδοξο είναι ότι, ενώ η Ευρώπη βιώνει τη μεγαλύτερη κρίση προσφύγων από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων αναγκάζεται να εγκαταλείψει την πατρίδα της και να αναζητήσει ασφάλεια σε λιγότερο οικονομικά αναπτυγμένες χώρες. Σύμφωνα με την Oxfam, οι 6 πλουσιότερες χώρες του κόσμου φιλοξενούν μόνο το 9% των προσφύγων παγκοσμίως. Από την άλλη, το ήμισυ των προσφύγων παγκοσμίως φιλοξενούνται από την Ιορδανία, την Τουρκία, τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, το Πακιστάν, το Λίβανο και τη Νότια Αφρική, των οποίων οι οικονομίες αναλογούν συνολικά μόνο στο 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ1 .

Μαθησιακοί Στόχοι
  • Εμβάθυνση στην κατανόηση του «καθεστώτος του πρόσφυγα», με την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου σε μια σειρά από σενάρια.
  • Χρήση των υπαρχουσών γνώσεων σε σχέση με το από πού έρχονται και πού πάνε οι περισσότεροι πρόσφυγες.
  • Χρήση των αποτελεσμάτων αυτών των δραστηριοτήτων για έλεγχο των υποθέσεων και ενίσχυση της κατανόησης σε σχέση με την κρίση των προσφύγων.
Αποτελέσματα
  • Ποιος είναι πρόσφυγας; Δραστηριότητα κάρτας.
  • Από πού έρχονται και πού πάνε οι πρόσφυγες; Δραστηριότητα κάρτας.
  • Από πού έρχονται και πού πάνε οι πρόσφυγες; Φύλλο απαντήσεων.
Λέξεις-Κλειδιά

Πρόσφυγας, Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, UNHCR.

Πηγές

Οι ακόλουθες πηγές παρέχουν συχνά ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ενημέρωση αυτής της δραστηριότητας.

  1. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες – UNHCR – The UN Refugee Agency - http://www.unhcr.org/.
  2. Ο Διεθνής Οργανισμός για τη Μετανάστευση (The International Organisation for Migration – ΙΟΜ) http://www.iom.int/. Ο ΔΟΜ συντάσσει τακτικές εκθέσεις της τρέχουσας κατάστασης και παρέχει ενημερωμένες πληροφορίες από περιοχές που πλήττονται από κρίσεις. Επιπλέον, ο διαδραστικός χάρτης ‘Where We’re From’ («Από Πού Είμαστε») δείχνει τις τάσεις της παγκόσμιας μετανάστευσης https://www.iom.int/world-migration.
  3. Frontex – Η συνοριακή υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης - http://frontex.europa.eu/.

Σημειώσεις εκπαιδευτικού

1. Ποιος είναι πρόσφυγας;

H Eleanor Roosevelt, γυναίκα του Προέδρου των ΗΠΑ Franklin D. Roosevelt, με την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στα Ισπανικά, το 1949. (Φωτογραφία: "EleanorRooseveltHumanRights" Αγνώστου – Ιστοχώρος Franklin D. Roosevelt Library. Με άδεια από Public Domain via Commons: http://bit.ly/2ekNRpt)

Το σύγχρονο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο καθιερώθηκε μετά τις τεράστιες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ανθρωπιστικών κρίσεων κατά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και υπόκειται στην εποπτεία των Ηνωμένων Εθνών. Στη βάση του διεθνούς ανθρωπιστκού δικαίου, οι χώρες υποχρεούνται να προστατεύουν τους πρόσφυγες που βρίσκονται στην επικράτειά τους. Ωστόσο, ένα πρόσωπο πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια για να αναγνωριστεί επίσημα ως πρόσφυγας.

1. Η Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, 1948

Άρθρο 14.
Ο καθένας έχει το δικαίωμα να αιτηθεί και εξασφαλίσει άσυλο λόγω διώξεων σε άλλες χώρες.

2. Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες, το 1951, ορίζει ως πρόσφυγα:

«Ένα πρόσωπο που, λόγω βάσιμου φόβου δίωξης για λόγους φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή πολιτικών πεποιθήσεων, βρίσκεται εκτός της χώρας της ιθαγένειάς του ...»

3. Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR)

Η Ύπατη Αρμοστεία συστάθηκε για την προστασία και την υποστήριξη των προσφύγων. Το 2012, η Ύπατη Αρμοστεία είχε προϋπολογισμό 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια.

Εργασία
  1. Κόψτε τις κάρτες Ποιος είναι ο πρόσφυγας. Μια δέσμη για κάθε υπο-ομάδα νέων.
  2. Ζητήστε από τους νέους να επανεξετάσουν τους ορισμούς του πρόσφυγα (δείτε πιο πάνω).
  3. Οι νέοι στις υπο-ομάδες περνούν από κάθε κάρτα, και αποφασίζουν εάν το πρόσωπο που περιγράφεται στην κάρτα πληροί τις προϋποθέσεις για το επίσημο καθεστώς του πρόσφυγα, βάσει του διεθνούς δικαίου ή όχι.
  4. Όταν τελειώσετε τη διαλογή των καρτών, μοιράστε τις παρακάτω απαντήσεις.
  5. Συζητήστε οποιαδήποτε έκπληξη ή αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Έχει αλλάξει η αντίληψη των νέων για το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο;
Ένα πρόσωπο που έχει κατηγορηθεί για ένα σοβαρό έγκλημα στη δική του χώρα και έχει διαφύγει από την αστυνομία. Δεν είναι πρόσφυγας
Ένα άτομο που διώκεται λόγω της ομοφυλοφιλικής του ταυτότητας. Πιθανόν να είναι πρόσφυγας (ο ορισμός είναι αόριστος)
Ένα πρόσωπο του οποίου ο τόπος λατρείας καίγεται από θρησκευτικούς εξτρεμιστές από την πλειονότητα της θρησκείας της χώρας. Είναι πρόσφυγας
Ένα πρόσωπο που παρενοχλείται από την αστυνομία λόγω της εθνικότητάς του. Δεν είναι πρόσφυγας
Ένα πρόσωπο του οποίου το σπίτι έχει καταστραφεί από σεισμό. Είναι πρόσφυγας
Ένα πρόσωπο του οποίου το σπίτι έχει καταστραφεί από σεισμό. Δεν είναι πρόσφυγας
Ένα πρόσωπο που απολύθηκε από την εργασία του και συνελήφθη επειδή αγωνίστηκε για την ελευθερία του λόγου. Είναι πρόσφυγας
Ένα πρόσωπο που αναγκάστηκε να φύγει από το σπίτι του, λόγω της κλιματικής αλλαγής που κάνει τη στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει. Δεν είναι πρόσφυγας (έστω και με τον όρο «κλιματικός πρόσφυγας»)
2. Από πού έρχονται οι πρόσφυγες και πού πάνε;

Αυτή η δραστηριότητα ζητά από τους νέους να αμφισβητήσουν τις υποθέσεις τους σχετικά με τις τρέχουσες μετακινήσεις προσφύγων στην αίθουσα. Έχει σχεδιαστεί για να δοκιμάσει το βαθμό στον οποίο οι υποθέσεις τους και η γνώση που έλαβαν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα και, στη συνέχεια, να αμφισβητήσει το βαθμό στον οποίο αυτό έχει σημασία. Υπάρχει μια σημείωση σχετικά με τις πηγές δεδομένων στην περιγραφή της πιο πάνω δραστηριότητας.

Εργασία
  • Χωρίστε την ομάδα σε υπο-ομάδες.
  • Ζητήστε από κάθε υπο-ομάδα να κάνει δύο καταλόγους με βάση το τι γνωρίζουν ή πιστεύουν ήδη.
    1. Κατάλογος 1: Οι 10 πρώτες χώρες στον κόσμο από όπου έρχονται οι πρόσφυγες, με αριθμούς κατά προσέγγιση.
    2. Κατάλογος 2: Οι 10 πρώτες χώρες στον κόσμο όπου πάνε οι πρόσφυγες, με αριθμούς κατά προσέγγιση.
  • Εάν το επιτρέπει ο χρόνος, ζητήστε από τις υπο-ομάδες να μοιραστούν μερικές από τις ιδέες τους (τις πρώτες δύο ή τρεις), αλλά μην ασκήσετε κριτική στις προτάσεις τους. Απλώς φροντίστε να επιστήσετε την προσοχή στις διαφορές.
  • Κόψτε τις κάρτες «Από πού έρχονται οι πρόσφυγες και πού πάνε;» και δώστε μια δέσμη για κάθε υπο-ομάδα νέων. Υπάρχουν 40 κάρτες συνολικά, 20 ονόματα χωρών και 20 αριθμοί. Δεδομένου ότι οι κάρτες είναι μικρές, είναι πιο σωστό να τις εκτυπώσετε σε χαρτί Α3.
  • Ζητήστε από τους μαθητές να ταξινομήσουν τα ονόματα και τους αριθμούς σε δύο λίστες.
    1. Κατάλογος 1: Οι 10 πρώτες χώρες στον κόσμο από όπου έρχονται οι πρόσφυγες, με αριθμούς.
    2. Κατάλογος 2: Οι 10 πρώτες χώρες στον κόσμο όπου πάνε οι πρόσφυγες, με αριθμούς.
  • Δώστε τα φύλλα απαντήσεων. Ζητήστε από τις υπο-ομάδες να συγκρίνουν τους πρώτους καταλόγους, χρησιμοποιώντας τις κάρτες και τις απαντήσεις. Τι παρατηρούν; Ποιες είναι οι κύριες διαφορές στις τρεις δέσμες ή αριθμούς; Εκπλήσσονται οι νέοι από οποιαδήποτε από τις διαφορές; Ποια είναι τα κύρια συμπεράσματα στα οποία καταλήγουν;
  • Βασικές πληροφορίες: Το 2014, 25.000 άνθρωποι έκαναν αίτηση για το καθεστώς του πρόσφυγα στο Ηνωμένο Βασίλειο, και το 2015 ο αριθμός ήταν 32.400. Αυτό τοποθετεί τα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία σε πλαίσιο.
3. Στην ολομέλεια

Ζητήστε από τις υπο-ομάδες να προτείνουν ένα βασικό συμπέρασμα η κάθε μια, όπως προκύπτει από την εμπειρία τους με τη δραστηριότητα. Γράψτε τα στον πίνακα.

Ποιο είναι το βασικό στοιχείο σχετικά με το από πού έρχονται και πού πάνε οι πρόσφυγες; Είναι οι πλούσιες χώρες της Ευρώπης ο κύριος προορισμός για τους πρόσφυγες; Τι επιπτώσεις έχει αυτό για το πώς στηρίζουμε τους πρόσφυγες σε παγκόσμιο επίπεδο;

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ζήτημα, κατεβάστε την εκπαιδευτική πηγή του έργου SFYouth «Σκεφτείτε κριτικά για τους πρόσφυγες - Πρόσθετες Πληροφορίες Υποβάθρου».

Ποιος είναι πρόσφυγας;

Ένα πρόσωπο που έχει κατηγορηθεί με ένα σοβαρό έγκλημα στη δική του χώρα και έχει διαφύγει από την αστυνομία. Ένα πρόσωπο που διώκεται λόγω της ομοφυλοφιλίας του.
Ένα πρόσωπο του οποίου ο τόπος λατρείας καίγεται από θρησκευτικούς εξτρεμιστές από την πλειονότητα της θρησκείας της χώρας. Ένα πρόσωπο που διαφεύγει της ακραίας φτώχειας.
Ένα πρόσωπο που δέχεται παρενόχληση από την αστυνομία λόγω εθνικότητάς του. Ένα πρόσωπο του οποίου το σπίτι έχει καταστραφεί από σεισμό.
Ένα πρόσωπο που απολύθηκε από την εργασία του και συνελήφθη επειδή αγωνίστηκε για την ελευθερία του λόγου. Ένα πρόσωπο που αναγκάστηκε να αφήσει το σπίτι του λόγω της κλιματικής αλλαγής που κάνει τη στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει.

Από πού έρχονται οι πρόσφυγες και πού πηγαίνουν;

Αφγανιστάν 2,556,522 Πακιστάν 1,616,495
Συρία 2,468,341 Ιράν 857,352
Σομαλία 1,121,692 Λίβανο 856,259
Σουδάν 649,285 Ιορδανία 641,894
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 499,499 Τουρκία 609,911
Μιανμάρ 479,591 Κένυα 534,920
Ιράκ 401,362 Τσαντ 634,461
Κολομβία 396,614 Αιθιοπία 433,933
Βιετνάμ 314,069 Κίνα 301,045
Ερυθραία 307,966 ΗΠΑ 263,618

Στατιστικά δεδομένα UNHCR, 2014

Από πού έρχονται οι πρόσφυγες και πού πηγαίνουν; Φύλλο Απαντήσεων

Από πού έρχονται οι πρόσφυγες; (10 κυριότερες χώρες)

1 Αφγανιστάν 2,556,522
2 Συρία 2,468,341
3 Σομαλία 1,121,692
4 Σουδάν 649,285
5 Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό 499,499
6 Μιανμάρ 479,591
7 Ιράκ 401,362
8 Κολομβία 396,614
9 Βιετνάμ 314,069
10 Ερυθραία 307,966

Πού πηγαίνουν οι πρόσφυγες; (10 κυριότερες χώρες)

1 Πακιστάν 1,616,495
2 Ιράν 857,352
3 Λίβανο 856,259
4 Ιορδανία 641,894
5 Τουρκία 609,911
6 Κένυα 534,920
7 Τσαντ 634,461
8 Αιθιοπία 433,933
9 Κίνα 301,045 
10 ΗΠΑ 263,618

Στατιστικά δεδομένα από UNHCR, 2014

Βιβλιογραφικές αναφορές:
1Oxfam (2016) – A Poor Welcome From the World’s Wealthy.