Banner-Logo

Krytyczne myślenie: Globalne Nierówności

To ćwiczenie powstało, aby pomóc młodym ludziom myśleć w sposób krytyczny na tematy związane z globalnymi nierównościami.

Wprowadzenie

Społeczeństwa w XXI wieku są bardzo nierówne, a nierówności te, wciąż się pogłębiają. Na przykład w 2016 roku, 62 najbogatsze osoby na świecie, posiadały majątek odpowiadający majątkowi mniej zamożnej części całej populacji ludzkiej.1 Można się zastanawiać dlaczego tak się dzieje. Zaledwie 1,5% sumy bogactw wszystkich światowych miliarderów mogłoby zredukować deficyty w kwestii zdrowia i edukacji w najbiedniejszych krajach świata. Istnieje duży związek pomiędzy skrajnymi nierównościami i wyzwaniem związanym z wyeliminowaniem ubóstwa.

Kwestia nierówności wciąż pozostaje kontrowersyjnym tematem, który podzielił ekonomistów. Poniższe ćwiczenia motywują młodych ludzi do myślenia w sposób krytyczny o nierównościach i zachęcają ich do wyciągania własnych wniosków.

Cele:
  • Rozumienie nierówności w ujęciu globalnym
  • Ocena dwóch przeciwstawnych poglądów na temat nierówności.
  • Sukces Brazylii w zmniejszaniu nierówności oraz zastanowienie się nad działaniami zmniejszającymi nierówności w przyszłości
Potrzebne materiały:
  • Inequality photos.
  • Film wideo: “ Dwa przeciwstawne poglądy na temat ubóstwa” (2’58 ).
  • Karta Pracy: “ Dwa przeciwstawne poglądy na temat ubóstwa”- załącznik numer 1.
  • Karta Pracy: “Jak ograniczyć nierówności ?” – załącznik numer 2.
  • Duża kartka papieru, markery.
Słowa kluczowe

Nierówność, równość, sprawiedliwość, polityka państwowa.

Instrukcje dla osoby prowadzącej:

Ćwiczenie nr 1:

Nierówności na świecie

Pokaż uczestnikom i uczestniczkom warsztatu zdjęcia oraz opisy zdjęć. Możesz je wyświetlić za pomocą projektora. Zastanówcie się wspólnie co przedstawiają fotografie, a następnie odpowiedzcie na poniższe pytania.

Katmandu, Nepal: Mężczyzna pchający swój rower, wypakowany melonami, za nim reklama miejsc w pierwszej klasie linii lotniczych Oman (2013)
Zdjęcie: Panos/GMB AKASH
Johannesburg, Republika Południowej Afryki: sprzedawca mioteł, Leonard Kufeketa, (l.39), stojący na przeciwko Ferrari na bogatych przedmieściach Parkhurst (2014).
Zdjęcie: Zed Nelson/Oxfam
San Paulo, Brazylia. Rajskie miasto (The Paraisópolis) uboga dzielnica granicząca z bogatą dzielnicą Morumbi (2008)
Zdjęcie: Tuca Vieira
Mumbaj, Indie. Uboga dzielnica rodzin rybaków i miasto imigrantów w zatoce Back Bay, w tle wieżowce z dzielnicy biznesowej Nariman Point (2004).
Zdjęcie: Paul Smith/Panos
  • Czy te fotografie, wykonane w różnych krajach i w różnym czasie, mają coś wspólnego?
  • Raporty oraz badania dowodzą, że nierówności pomiędzy krajami zmniejszają się, ale jednocześnie zwiększają się nierówności wewnątrz tych krajów. Czy fotografie potwierdzają ten pogląd?
  • Gdybyś miał/a wykonać fotografię ilustrującą nierówności w Twojej społeczności, bądź w twoim kraju, co zdecydowałbyś się przedstawić?
Ćwiczenie nr 2:

Dwa przeciwstawne poglądy na temat nierówności

Karta pracy “Dwa przeciwstawne poglądy na temat nierówności”(załącznik numer 1) w sposób uproszczony przedstawia 2 przeciwstawne stanowiska. Dla celów ćwiczenia i wzbudzenia ożywionej dyskusji, niektóre stwierdzenia zapisane zostały w sposób zero – jedynkowy.

  • Poproś uczestników i uczestniczki warsztatów, aby zastanowili się co dla nich oznacza „nierówność” .
  • Podziel uczestników na podgrupy, możesz to zrobić w prosty sposób prosząc ich o odliczenie od 1 do 2/3/4 w zależności od tego jak liczne mają być grupy.
  • Wykorzystajcie materiały:
    • Przeczytajcie Kartę pracy - Dwa przeciwstawne poglądy na temat ubóstwa – (załącznik numer 1).
    • Zobaczcie film Bogaci i cała reszta (3’).
    • Spójrzcie jeszcze raz na gotografie z poprzedniego ćwiczenia (powyżej).
  • Każda podgrupa powinna zagiąć duży arkusz papieru na połowę. W jednej górnej części, jako nagłówek grupa powinna zapisać “Nierówności są krzywdzące – mamy wpływ na ich redukcję”.
  • Następnie każda podgrupa, w oparciu o karty pracy powinna przedyskutować jak najwięcej argumentów za i przeciw. Argumenty za powinny zostać wypisane po lewej stronie arkuszu papieru, argumenty przeciw powinny zostać wypisane po prawej stronie.
  • Po wypisaniu argumentów, każda grupa powinna porównać swoje opinie i przedyskutować swoje argumenty za i przeciw. Dyskusję monitorujemy do momentu powstania wniosków, które powinny zostać zapisane na dole arkusza papieru.
  • To ćwiczenie zaczerpnięte zostało z Działaj Globalnie! materiał edukacyjny Oxfam GB (str. 97).
Ćwiczenie nr 3:

Co powinniśmy zrobić w kwestii nierówności?

Niektóre rządy uważają, że nie do nich należy redukowanie nierówności i w tej sprawie nie zrobiły zbyt wiele. Natomiast inne odkryły, że niezwykle trudno jest połączyć wszystkie, często niespójne strategie działania. Bardzo szybko przekonano się o tym, że tylko współpraca wielu podmiotów na różnych płaszczyznach może zagwarantować odniesienie sukcesu.

Na przykład , rząd w Brazylii wybrany w 2002 roku zaangażował się w zredukowanie nierówności jako jeden z krajów, gdzie nierówności były najbardziej jaskrawe. Między 2003 a 2009 rokiem liczba obywateli i obywatelek tego kraju żyjących w ubóstwie spadła z 26% do 15% i był to niewielki krok do przezwyciężenia nierówności.

Rozdaj każdej z podgrup po jednej karcie pracy, a następnie zapisz w widocznym miejscu poniższe zadania do wykonania:

  • Podgrupy powinny przeanalizować politykę Brazylijskiego rządu i ich możliwy wpływ na nierówności. Informacje można znaleźć na karcie pracy „ Jak zredukować nierówności?”(załącznik numer 2)
  • Każda z podgrup zapisuje komentarze dotyczące zastosowanej strategii. Czy uważacie, że miała więcej wad czy zalet, a może nie powinno rozpatrywać się tego w kontekście plusów i minusów?
  • Po dokonaniu analizy różnych sposobów działania, każda z podgrup formułuje wnioski dotyczące tego, jak dalece polityka przyjęta przez Brazylijski rząd osiągnęła sukces w niwelowaniu nierówności.
  • Po przedstawieniu swoich wniosków, każda podgrupa sugeruje pięć sposobów działania jakie mogłyby zostać wprowadzone w ich kraju, aby zmniejszać zjawisko nierówności. Młodzi ludzie powinni, również, przedyskutować jak realistyczne są ich sugestie. Na przykład, czy któreś z nich było już obecne w dyskusji politycznej?

Więcej ćwiczeń o Brazylii znaleźć można na: Puchar Świata. Sprawiedliwa Gra?

Materiał edukacyjny Oxfam GB ( dostępny jedynie w języku angielskim).

Karta Pracy: “Dwa przeciwstawne poglądy na temat ubóstwa”.
Załącznik nr 1
Nierówności są naturalne i dobre

Występowanie nierówności jest naturalną rzeczą. Niektórzy ludzie są mądrzejsi i bardziej utalentowani niż inni. Zasługują na lepsze życie, ponieważ są po prostu zdolniejsi, lub nie boją się podejmować ryzyka. To jest naturalny stan rzeczy. Najlepsi ludzie są motywowani, tym że się ich bardziej nagradza. Nierówności sprawiają, że społeczeństwo lepiej funkcjonuje.

Obietnica dużych zysków zachęca ludzi i przedsiębiorstwa do inwestowania, innowacji i podejmowania ryzyka. To powoduje wzrost gospodarczy, a bogacenie się jednostek powoduje podniesienie poziomu życia całego społeczeństwa. Ludzie powinni móc zarabiać tyle, na ile pozwala im ich talent, oraz powinni mieć wybór jak rozporządzać swoimi dochodami, bez konieczności płacenia wysokich podatków.

Najlepszym rozwiązaniem jest nie ingerowanie w kwestie wynagrodzeń. Jeśli pojawiają się problemy, to zazwyczaj same , z biegiem czasu się rozwiązują.

 

Nierówności nie są naturalne i są krzywdzące

Nie ma nic naturalnego w ubóstwie. Ludzie są wynagradzani zgodnie z decyzjami, jakie podejmują wpływowi ludzie w ich społeczeństwie. Na przykład, nie ma żadnego racjonalnego powodu, dla którego piłkarz powinien zarabiać więcej, niż kucharz/kucharka pracująca w szkole.

Rosnące nierówności mają krzywdzący wpływ na krajowe bogactwo i dobrobyt. Kiedy ludzie borykają się z ubóstwem są w złej kondycji zdrowotnej, są mniej wyedukowani - są mniej produktywni i wydają mniej pieniędzy. To spowalnia wzrost gospodarczy i jest krzywdzące dla ludzi. Wszyscy ludzie i przedsiębiorstwa powinny mieć sprawiedliwy udział w płaceniu podatków, ponieważ to jedyna droga, aby rząd miał wystarczającą ilość pieniędzy do przezwyciężenia skutków ubóstwa.

Nierówności powstają na skutek decyzji wpływowych ludzi. Jeśli zdecydujemy, że chcemy – to możemy mieć swój udział w redukowaniu nierówności.

Karta Pracy: Jak ograniczyć nierówności?
Załącznik numer 2

Poniżej znajdują się różne rozwiązania jakie Brazylijski rząd stosował chcąc zmniejszyć nierówności w swoim kraju. Napisz komentarz, jak skuteczne, Twoim zdaniem, było każde z nich.

  Strategia Twój Komentarz
1 Rząd udzielał pożyczek zwykłym ludziom i lokalnym grupom, aby mogły powstawać społeczne biznesy i przedsiębiorstwa. Banki komercyjne zazwyczaj nie udzielały kredytów małym przedsiębiorstwom.

Jednak pożyczki te, trafiły głównie do dużych miast mających już stabilną sytuację ekonomiczną.

 
2 Rząd zapewnił darmowe posiłki w szkołach. Produkty wykorzystane do przygotowania tych posiłków, co najmniej w 30% pochodziły od drobnych rodzinnych farm.  
3 Najbogatsi ludzie w Brazylii płacą najmniejszy odsetek swoich zarobków jako podatek, a wielu z nich unika płacenia podatków. To ogranicza ilość pieniędzy jaką rząd ma do dyspozycji na dofinansowanie zdrowia i edukacji.  
4 Znaczna liczba pracowników służby zdrowia żyła w bardziej zamożnej i zurbanizowanej południowej i południowo-wschodniej części Brazylii. Wykształceni ludzie zazwyczaj wybierają życie w tych regionach, ze względu na lepsze warunki pracy. Jednak najbardziej potrzebni są w mniej zamożnych północnych regionach kraju.  
5 Brazylijski rząd przeznaczył dużą sumę pieniędzy i znacznie większą część budżetu na służbę zdrowia, w porównaniu z poprzednimi władzami.  

Źródła:
1 Oxfam Even it Up: https://www.oxfam.org/en/campaigns/even-it-up